Pewien pan Major, fascynat twierdzy Głogów i wojskowych aspektów historii miasta zaproponował ostatnio, w chwili uniesienia, przed tłumem uczestników "zimy w twierdzy" ustawienie w Głogowie nowego pomnika.

Otóż, w wizji tej na miejscu pomnika cesarskiego na Wilhelmplatz należałoby ustawić pomnik księcia Bolesława Krzywoustego.

Tutaj, gdzie stał niegdyś konny pomnik niemieckiego cesarza, powinniśmy postawić też polski konny pomnik, ale księcia Bolesława Krzywoustego, który bronił tych ziem przed obcą ekspansją. Miałoby to wymiar szczególnego symbolu.

Od dziewięciu lat zajmuję się pomnikami. I przeraża mnie ideologia tych słów żywcem wyjęta z lat PRL-owskiej propagandy. Przerażają mnie tego typu pomysły. Zdradzę wam dlaczego.



Uporządkujmy fakty.

1) Pomnik cesarza Wilhelma I odsłonięto 19 października 1900. Cesarz ten zapisał się niezwykle pozytywnie w pamięci Głogowian - to na jego cześć nowe miasto, powstałe w miejscu wschodnich szańców Twierdzy, nazwano "Miastem Wilhelma" - Wilhelmstadt.

2) Zanotujmy proszę ten fakt: postać zasłużona dla miasta. Cudownym zbiegiem wydarzeń spore części Neuer Stadteil zachowały się do naszych czasów - ekonomik, stara poczta, skwery Umińskiego i Kutzana, PWSZ, kamienica przy Staszica, resztki cmentarza na terenie samochodówki, budynki na terenie bazy PKS...

3) Zanotujmy też fakt istotny pewnie dla pana Majora: Wilhelm I w historiografii polskiej nie zapisał się dobrze. Wiecie: Bismarck, Kulturkampf, wóz Drzymały itd...

4) Pomnik Wilhelma usunięto po zdobyciu Glogau przez wojsko sowieckie i przekazanie go administracji polskiej. Podzielił los absolutnej większości niemieckich pomników na "ziemiach odzyskanych". Podobnie jak inne bezcenne zabytki tych ziem, niszczonych tylko dlatego, że były niemieckie.



Tyle celem wstępu. Przejdźmy do wniosków i konkluzji.

Dlaczego wspomniałem o propagandzie PRL-owskiej? Ano dlatego, że uwielbiała ona wyciągać z historii odwieczne antagonizmy polsko-niemieckie, bo przecież znakomicie ilustrowały one wieczną przyjaźń (i sojusz broni) polsko-radziecki. Więc dlatego w panteonie narodowych sław zaistnieć mógł choćby Bolesław Krzywousty. W końcu pognębił Niemców na Psim Polu (nie wiadomo, czy ta bitwa faktycznie się odbyła) i za jego przewodem wspaniali Głogowianie oparli się cesarzowi, nie wahając się strzelać do swych synów (kto wie, czy tak faktycznie było? Gall lubił fantazjować...)

Symbol Dzieci Głogowskich idealnie nadawał się do celów propagandowych lat minionych. Przemilczanie krzywd doznanych na wschodzie zostawiało dziurę w pamięci, którą należało zasypywać miejscami pamięci o martyrologii lat wojny - wszystko jedno, czy współczesnej, czy średniowiecznej. Ważne, że cierpienia były doznawane od gości zza Odry.

Dziś to myślenie wraca. Koszmar. Bolesław Krzywousty ze swoim wiekopomnym wkładem w dzieje miasta już został uczczony w rozpadającej się katiuszy przy zamku. Jeśli komukolwiek marzy się konny pomnik polskiego władcy - to owszem, dlaczego nie? Może w ten sposób upamiętnić Zygmunta Starego, Jagiellona, który w historii miasta zapisał się w sposób znacznie większy i ważniejszy, niż odległy Piast?

Ale na Boga, proszę nie ustawiać tego pomnika w tym miejscu!